NOORD – HOLLAND – Duizenden basisschoolleerlingen maakten de afgelopen vijftien jaar via de Tuinbouw Battle kennis met de veelzijdigheid van de tuinbouw. Wat begon als een kleinschalig project met vijftien basisscholen in Noord-Holland Noord is uitgegroeid tot een succesvolle leerlijn voor zo’n honderd basisscholen per jaar.
De Tuinbouw Battle laat zien wat er allemaal komt kijken bij het telen en verkopen van tulpen. Leerlingen uit groep 7 en 8 maken kennis met teelt, techniek, logistiek, handel, marketing, ondernemerschap en duurzaamheid, en ontdekken zo de veelzijdigheid van de tuinbouw. Bij veel scholen heeft de Tuinbouw Battle inmiddels vaste plek op de agenda. Jaarlijks doen zo’n zestig basisscholen in Noord-Holland Noord mee en sinds enkele jaren is het concept ook uitgerold naar Aalsmeer en de Duin- en Bollenstreek, met gezamenlijk dertig deelnemende scholen per jaar.
De sector de klas in brengen
Martijn Grosmann (Vonk) en Erna Steenhuis (Stichting Agrivizier) zijn vanaf het begin betrokken bij de ontwikkeling van de Tuinbouw Battle. “Het begon eigenlijk heel praktisch”, vertelt Martijn. “We zagen dat technische sectoren zich steeds vaker presenteerden in het onderwijs, terwijl de bloembollensector daarin achterbleef. Toen dachten we: waarom halen we de sector niet gewoon de klas in?” Die gedachte vormde het vertrekpunt voor een programma waarin leerlingen niet alleen leren over planten en groei, maar vooral zelf ervaren wat er komt kijken bij een modern tuinbouwbedrijf.
“Kinderen ontdekken spelenderwijs wat ondernemen inhoudt”
Het hart van de Tuinbouw Battle is de mobiele teeltkar: een omgebouwde Deense veilingkar met ledverlichting waarin leerlingen zelf tulpen kunnen telen. Met behulp van een speciaal lesprogramma leren de leerlingen wat een tulp nodig heeft om goed te kunnen groeien en welke technieken daarbij een rol spelen. Wanneer de tulpen beginnen te groeien, verandert de klas in een kleine onderneming. De leerlingen verdelen taken, bedenken een marketingstrategie, maken een plan voor de verkoop en presenteren uiteindelijk hun eigen geteelde tulpen aan klanten. “Dan zie je iets ontstaan”, vertelt Martijn. “Kinderen nemen verantwoordelijkheid, werken samen en ontdekken spelenderwijs wat ondernemen inhoudt. Ze ervaren dat er veel meer komt kijken bij een product dan alleen het eindresultaat.”
Aan het roer van je eigen tulpenbedrijf
Juist de combinatie van praktijkgericht leren en ondernemerschap maakt de Tuinbouw Battle bijzonder. Leerlingen zijn niet alleen bezig met plantgroei, maar leren ook over communicatie, financiën, planning en samenwerking. Nicole Mooij, leerkracht van IKC Tweemaster in Hoorn, zag hoe haar leerlingen volledig opgingen in het project. “De kinderen waren enorm enthousiast en hebben veel geleerd. We maakten van onze twee deelnemende achtste klassen heuse tulpenbedrijven, met afdelingen zoals verzorging, planning, financiën, verkoop en branding”, vertelt Nicole. “Iedereen had een eigen rol en samenwerking was essentieel. Via TikTok en Facebook promootten de leerlingen hun tulpenbedrijf. En in de school werden tulpenwinkels opgezet waar ouders, opa’s en oma’s en leerkrachten tulpen en merchandise konden kopen.”
Van pilot naar professionele leerlijn
De beginjaren van de Tuinbouw Battle stonden in het teken van ontwikkelen en verbeteren. Het eerste programma duurde zes weken, al snel bleek dat dit concept aangepast moest worden. “De tulpen waren eerder klaar dan wij,” zegt Martijn lachend, “dus moesten we het programma aanpassen.” Daarna volgde een professionaliseringsslag. Het lesmateriaal werd uitgebreid, digitale ondersteuning werd toegevoegd en het aantal teeltkarren groeide mee met de vraag vanuit scholen. “Vanuit Greenchain NH hebben we de Tuinbouw Battle de afgelopen jaren verder geprofessionaliseerd en opgeschaald. Het werd een manier om de sector en het onderwijs echt structureel met elkaar te verbinden”, vult Erna aan. Met de doorontwikkeling van het lesprogramma worden scholen inmiddels volledig ontzorgd en kunnen docenten zich richten op het ondersteunen en begeleiden van de leerlingen. En dat zie je ook terug in de beoordeling. Het afgelopen jaar werd de Tuinbouw Battle gemiddeld gewaardeerd met een 9,4 door leerkrachten in Noord-Holland Noord.
Investeren in de toekomst van de sector
De toekomst van de Tuinbouw Battle ligt in de samenwerking met het bedrijfsleven. Voor bedrijven is het een mooie manier om zichtbaar te zijn bij de nieuwe generatie én hun omgeving. Bedrijven uit de regio kunnen bijdragen aan het programma door bijvoorbeeld gastlessen te verzorgen of leerlingen uit te nodigen op hun bedrijf. “Je laat niet alleen zien wat je maakt, maar vooral hoe innovatief en breed de sector is”, geeft Martijn aan.
Daarbij gaat het niet alleen om bollen- en tulpenkwekers, ook andere partijen in de keten kunnen zich aansluiten. “Het hele cluster hoort erbij”, zegt Erna. “Niet alleen de kwekers, maar ook handel, techniek, logistiek en alle andere schakels in de keten. Juist samen laten we zien hoe veelzijdig de tuinbouwsector is.” Het bedrijfsleven is ook een belangrijke kennispartner om het programma actueel te houden. Zo krijgt duurzaamheid binnen de Tuinbouw Battle een steeds belangrijkere plaats. Leerlingen maken kennis met verantwoord telen, efficiënt gebruik van water en energie en met circulaire innovaties die bijdragen aan een toekomstbestendige sector. “Die kennis komt rechtstreeks uit de praktijk”, zegt Martijn.
Samen verder bouwen
Na vijftien jaar kunnen we wel zeggen dat de Tuinbouw Battle zijn succes heeft bewezen. Duizenden leerlingen uit drie verschillende regio’s leren over groei, techniek en duurzaamheid, maar ook over samenwerken, verantwoordelijkheid en ondernemerschap. De komende jaren wordt ingezet op het verder actualiseren van het lesprogramma en het versterken van de samenwerking met het onderwijs en bedrijfsleven. Greenport Noord-Holland Noord is één van de organisaties die aan de start heeft gestaan van de Tuinbouw Battle. Stichting Agrivizier neemt de huidige uitvoering van de Tuinbouw Battle in de regio Noord-Holland Noord op zich. Wil je meer weten over de Tuinbouw Battle? Neem een kijkje op de website
Foto: aangeleverd
